Testisin Burulması

BELİRTİLERİ :
** Tek testiste ani ve genellikle şiddetli sancı;
** Skrotum içinde testislerden birinin yukarı çıkması,
** Bulantı ve kusma;
** Baygınlık hissi;
** Şişme
** Ateş

ACİL DURUM BELİRTİLERİ :
* Testiste aniden veya ağır fiziksel hareketten sonra ortaya çıkan, ani şiddetli sancı.
Testislerin her biri skrotum içinde birer sperm kanalı üzerinde asılı olarak bulunurlar. Bu kanallarda testisleri besleyen kan damarları vardır. Testislerin burulması vakasında, testis sperm kanalı etrafında döner ve bu durumda testise kan gitmez. Bu sorun bazen hiçbir nedene bağlı olmaksızın, hatta bazen uykuda ortaya çıkar. Bunun dışında ağır fiziksel hareketle de meydana gelebilir.
Testisin burulması sık rastlanan bir olay değildir. Daha çok küçük çocuklarda, bazen de ergenlik çağı civarıda görülür. Ancak her yaşta olabilir.

TEŞHİS :
Aynı yerde dağılmayan şiddetli sancı ile birlikte bulantı, kusma, baygınlık hissi, ortada belirgin bir neden yoksa (yaralanma, örselenme gibi) akla testis burulmasını getirir. Öte yandan, aynı semptomlara skrotum içinde bir iltihaplanma veya bir tümör de neden olabilir. Testis burulması ile epididimitisin semptomları birbirine benzer. İki rahatsızlığı birbirinden ayırmanın bir yolu; ayakta iken acıyan testisi kaldırmaktır. Burulma varsa testis muhtemelen daha fazla acıyacak, epididimitis ise ağrı daha hafif olacaktır.
Bazı vakalarda, teşhisi doğrulamak ve testis burulmasını düzeltmek için cerrahi müdahale gerkebilir.

TESTİS BURULMASI NE KADAR CİDDİ :
Testiste keskin bir sancı hissedildiğinde hemen tıbbi yardım gereklidir. Burulma 1-2 saat içinde düzeltilmediği taktirde (çoğunlukla ameliyatla), testis yeterince kan gitmemesi nedeniyle beslenemeyeceği için körelecek ve bir ameliyatla çıkarılması gerekecektir.
Tıbbi müdahale olmadan burulan sperm kanalının kendi kendine açılması pek söz konusu değildir.

TEDAVİ-AMELİYAT :
Testis burulması durumunda doktor, testisi normal durumuna getirerek düzeltmek ve yerine tespit etmek için, hemen bir ameliyat yapacaktır. Buna ilaveten ileride ortaya çıkabilecek bir burulma olasılığını önlemek için genellikle diğer testisde yerine tespit edilir.

Testisin Yetersizliği

BELİRTİLERİ :
** Kısırlık
** Muhtemelen cinsel isteksizlik,
** Bazı vakalarda, ergenlik veya erkeklik özelliklerin gelişmesinde gecikme.

“Testis yetersizliği” deyimi, testislerin sperm üretme veya bazı vakalarda erkeklik hormonu üretmedeki yetersizliğini belirtir. Bu yetersizliğin nedenleri arasında, doğum öncesi kromozom anornalliği, cinsel olgunluğu etkileyen sorunlar ve normal gelişip olgunlaşmış testislere hastalık, uyuşturucu veya yaralanmanın verdiği zararlar, bulunmaktadır. Testis yetersizliği çok rastlanan bir rahatsızlık değildir.

TEŞHİS :
Testis yetersizliği birçok kısırlık ihtimalinden biridir. Kısırlığı teşhis edebilmek için doktor, eşlerin her ikisiyle de görüşüp, ikisini de muayene etmeli, aynı zamanda kan, idrar, meni testleri uygulanmalıdır. Teşhis testlerin sonucuna bağlıdır.
Cinsel olgunluğun yavaşlaması veya yokluğu durumunda teşhise, görüşme, muayene ve gerekli testlerin yapılması sonucunda varılabilir.

TESTİS YETERSİZLİĞİ NE KADAR CİDDİ :
Testis yetersizliği insan hayatını tehdit edici değildir, dejenere bir oluşumun ilk safhası da değildir. Öte yandan, önemli semptomlarının kendisiyle bağlıdır (kısırlık, muhtemelen cinsel isteksizlik, cinsel olgunlaşmanın gelişmesi). Cinsel isteksizliğin düzeltilmesi veya normal cinsel gelişmenin devam etmesi hormon verilerek sağlanabilir. Ancak kısırlığın düzeltilebildiği pek enderdir.

TEDAVİ – İLAÇ :
Bazı testis yetersizliklerinde erkek hormonları verilir. Bunlar çoğunlukla ergenliğin gecikmesi veya cinsel isteksizlik gibi belirtileri ortadan kaldırır.

Epididimitis

BELİRTİLERİ :
** Skrotumda (torba) genellikle şiddetli ve birkaç saat veya gün içinde yavaş yavaş artan ağrı;
** Ateş;
** Şişme

Her bir testisin gerisinde spermleri sperm kanallarına taşıyan kıvrımlı bir boru bulunur. Bu boruya epididimis denir. Epididimitis bu borunun iltihaplanmasıdır. Dokunulduğunda şişen bölgenin sıcak ve sosis gibi gergin olduğu hissedilir. Epididimitis’e genellikle bakteriler neden olur. Bazen bakteriler olmaksızın, bilinmeyen nedenlerden de ortaya çıkabilir.

TEŞHİS :
Testislerde birkaç saat içinde yavaş yavaş artan ağrı, ateş de varsa epididimitisi akla getiri. Genellikle tek testis etkilenmiştir. Doktor enfeksiyonu meydana getiren organizmaları saptayabilmek için idrar ve prostat bezi salgısı alabilir.

EPİDİDİMİTİS NE KADAR CİDDİ :
Epididimitis genellikle cinsel organlara bir zarar vermeden ilaçla tedavi edilebilen akut bir rahatsızlıktır. Çok daha ender olarak ortaya çıkan kronik epididimitis, iyileşebilmek için cerrahi müdehaleyi gerektirebilir.

TEDAVİ – İLAÇ :
Bakteri kökenli epididimitisi geçirmek için genellikle antibiyotikler kullanılır. Aynı bakterinin bulaşmış olma ihtimaline karşı eşinde tedavisi gerekli olabilir.
Epididimitis’in tedavisi için ayrıca, yatak istirahati, skrotuma buz torbası koymak, skrotumu kaldırmak ve ağrıya karşı da ağrı kesici kullanmak gereklidir.

Hidrosel

BELİRTİLERİ :
** Skrotumda yumuşak, genellikle ağrısız şişkinlik.

Hidrosel terimi Yunanca hydro: su vecele, tümör kelimelerinden gelir. Testiste hidrosel, testisi saran kılıfta sıvı toplanmasıyla oluşur. Normalolarak kılıfta sadece testisi kayganlaştıracak kadar sıvı bulunur. Bu miktarının artmasının nedeni, vücudun ya çok fazla sıvı üretmesi veya yeterince sıvıyı emmemesidir. Hidroseller skrotumda çok görülen kitlelerdendir, tek veya her iki testiste de görülebilir. Her yaşta görülebilirse de yaşlı erkeklerde daha yaygındır.

TEŞHİS :
Hidroseli tümör veya diğer şişliklerden ayırabilmek için doktor, şiş bölgeyi dikkatle inceler ve büyük ihtimalle skrotuma bir ışık tutar. Şişkinlik sebebi hidrosel ise ışığı geçirir. Ağrısız bir ultrasonografi muayenesi de uygulanabilir.

HİDROSEL NE KADAR CİDDİ :
Hidrosel tehlikeli değildir. Skrotumun çok şişmesi nedeniyle fazla rahatsızlık vermiyorsa, tedavi gerektirmez.

TEDAVİ – AMELİYAT :
Hidrosel tedavi gerektiriyorsa, ameliyat gereklidir. Sıvı bir iğne ve şırınga ile de çekilebilir (aspire etmek). Bu yöntem çok basittir, ama sıvı yeniden birikeceği için çok ender uygulanır. Ayrıca iğne ile boşaltma, enfeksiyon bulaştırmak tehlikesi nedeniyle risklidir. Aspirasyon sadece ameliyatın tehlike oluşturduğu hastalarda uygulanır.

Varikosel

BELİRTİLERİ :
** Skrotumun genellikle sol tarafında, şişkinlik.

Şiş genellikle ağrısızdır ve dokunulduğunda bölge kurt dolu bir kese hissi verir. Uzanıldığında bu durum hemen hemen kaybolur.
Varikosel, skrotum içinde varisli (genişlemiş) damarların neden olduğu bir şişkinliktir. Testislerden çıkan kan, damarlardaki bulunan valflerle ilgili bir sorun nedeniyle damarlara geri döner.

TEŞHİS :
Doktor şişkin skrotumu dikkatle inceler ve şiş kısma bir ışık tutar. Sorun varikosel ise ışığı geçirmez. Ağrısız bir ultrasonagrafi incelemesi de yapılabilir.

VARİKOSEL NE KADAR CİDDİ :
Varikosel kendisi tehlikeli bir bozukluk değildir. Ancak testislere geri dönen kan kısırlık gibi bir sorun yaratabilir. Bu durumda varikoselin ameliyatla bağlanması sorunu ortadan kaldırır.

TEDAVİ – AMELİYAT :
Varikosel kısırlığa neden olduğunda ameliyatla bağlanması gerekir. Bu cerrahi müdehale genellikle hastanede gece yatmayı gerektirmeksizin yapılabilir. Ancak, kısırlık söz konusu değilse böyle bir ameliyat gereksizdir.

Orşit

BELİRTİLERİ :
** Skrotumda ağrı;
** Genellikle skrotumun sadece tek tarafında şişlik;
** Skrotumda bir ağırlık hissi.

Orşit, testislerin iltihaplanmasıdır. Orşit en çok görülen sebebi herhalde kabakulaktır ancak, prostat veya epididimit enfeksiyonlarına da bağlı olabilir. Orşit pek sık görülmeyen birçok hastalığın yan etkileri arasında olabilir.

TEŞHİS :
Doktor skrotumdaki şişliği dikkatle inceleyecektir, çünkü orşitin semptomları, epididimit ve testisleri etkileyen başka şartlarda ortaya çıkan belirtilerle karıştırabilir. Doktor idrar testi ve başka testler de yaparak orşite bağlı olabilecek diğer enfeksiyonları araştırır.

ORŞİT NE KADAR CİDDİ :
Orşit testislerin birine veya her ikisine zarar vererek kısırlığa ve organların küçülmesine neden olabilir.

TEDAVİ – İLAÇ :
Bakteri enfeksiyonları ile birlikte ortaya çıkan orşit, genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir. Ancak kabakulak gibi viral (virüslerin neden olduğu) enfeksiyonlarla birlikte olduğu zaman istirahat etmek ve ağrı kesici ilaçlar almak gibi geleneksel yollar izlenir.

Testislerin Zarar Görmesi

Erkek cinsel organları, kadınlarda olduğu gibi karnın içinde korunmadıkları için dış etkilere açıktırlar. Karından (ısıya bağlı olarak) devamlı değişen uzaklıklarda duran testisler, kendilerine zarar verebilecek cisimlerle karşılaşabilirler.
Testislere gelen bir darbenin verdiği acıyı her erkek küçük yaşlardan beri bilir. Testislere vurulduğunda ne olacağı hakkında hiçbir tereddüt yoktur. Neyse ki, bir sorunun ortaya çıkması çok enderdir. Dokularının süngerimsi özelliği ve yerlerindeki hareket esnekliği önemli şokları, kalıcı bir zarara uğramadan atlatabilmesini sağlar.
Testilere keskin olmayan bir şeyle vurulmasına veya düşerken bir darbe almasına karşın, acı ve skrotumdaki şişlik bir saat içinde geçerse, büyük olasılıkla ciddi hiçbir zarar yoktur. Eğer skrotumdaki şişlik kalırsa veya berelenme varsa yada ağrı geçmezse acilen doktora gitmek gerekir.
Skrotuma keskin bir cisimle vurulmuş ve yara almışsa derhal bir acil yardım ünitesine başvurmak gereklidir.
Aynı önlemler çocuklar ve bebekler içinde geçerlidir. Genç bir erkek yaralanma sırasında cinsel olgunluğa erişmemiş bile olsa tedavi edilmeyen bir testis hasarı nedeniyle kısır kalabilir.

Testisleri Kendinizin Kontrolü

Testis kanseri potansiyel bir katildir, ama erken yakalandığında genellikle iyileştirilebilirler.
Bir iki dakikalık basit bir muayene testislerdeki bir oluşumu ilk safhalarda belirleyebilir. Kadınların kendi göğüslerini incelemeleri gibi, testislerin kendiniz tarafından incelenmesi de önemli, kolaydır ve hayat kurtarabilir. Testis kanserine yaşlı erkeklerden çok genç erkeklerde rastlandığı gibi, bu kendini muayene lise yaşlarında başlamalıdır.
Bu incelemeyi duşta veya ılık bir banyodan sonra, sakrotumun (torbanın) derisi gevşek ve rahatken yapmak gerekir. Testiler tek tek muayene edilmelidir. Testinizi elinize alıp başparmağınızla yüzük parmağınız arasında yuvarlayın. Bunu yaparken, testisin üzerinde yumru olup olmadığına bakın. Ayrıca testisin bir önceki muayeneye göre kıyasla, büyümüş, sertleşmiş veya başka türlü değişmiş olup olmadığına dikkat edin. (Testisin üzerine doğru hissedilen küçük katı kısım testisin normal bir bölümüdür; testisin tepesinden yukarı uzanan boru da anormal bir oluşum değil, testisle skrotumun normal bir parçasıdır.)
Testisin üzerinde bir yumru veya içinde bir değişiklik hissederseniz bunun mutlaka kanser olması gerekmez. Ama ne olduğunu anlamak için hemen doktorunuza başvurun.

Testis Kanseri

BELİRTİLERİ :
** Testiste yumru veya şişme;
** Muhtemelen bölgesel ağrı veya hassasiyet;
** Testiste ağırlık hissi (bazen)

Testis kanseri çoğunlukla, sperm üreten hücrelerde başlar. Kanser ilk olarak testiste bezelye büyüklüğünde sert bir yumru olarak dikkat çeker. Bu yumru genellikle dokunulduğu zaman acımaz. Erken safhalarda başka semptom yoktur. Birçok erkek tümörü kendisi keşfeder. (Bk. Testisleri Kendinizin Kontrolü) Ne kadar erken keşfedilirse o kadar iyidir. Genellikle kanser sadece tek testisi etkiler.
Testis kanseri genç erkeklerde, özellikle 15-35 yaşlarında siyah erkeklere kıyasla beyaz erkekler arasında daha çok görülür. Eğer testislerin biri veya her ikisi doğumda inmemişse, ilerde her iki testis içinde kanser riski daha büyüktür. Erken tespit edilerek tedavi deilirse, kanser iyileşebilir.

TEŞHİS :
Kendi kendini muayene ile skrotum içindeki tümör veya başka bir oluşumun varlığı fark edilebilir. Böyle bir yumru farkederseniz, acıyıp acımadığına bakmadan hemen doktora danışın. Teşhisi doğrulamak için ultrasonografi yapılabilir.
Testisteki bir tümör hemen her zaman habistir, ama tümörün varlığından emin olmak için doktor muayenesi gereklidir. Testisleri ve skrotumu etkileyen başka şartlarda da benzer yumrular ortaya çıkabilir. Epididimidit, Hidrosel, Varikosel ve orşid gibi. Bunların bir kısmıda zararsızdır.
Testiste tümör varsa, ameliyatla çıkartılması şarttır. Tümör habis ise, vücudun başka yerlerine dağılıp dağılmadığını anlamak için, kan testleri, röntgen ve başka testler gereklidir.

TESTİS KANSERİ NE KADAR CİDDİ :
Testis kanseri teşhisi konulan erkeklerin yüzde 70’i tedaviden sonra 5 yıl veya daha fazla yaşarlar (5 yıl sağ kalma oranı). Ancak, bu geç safhada keşfedilmiş kanserleri de kapsamaktadır. Testis kanserlerinin en çok görülen türü olan seminoma, erken teşhis ve tedavi edilirse, hemen hemen bütün vakalarda iyileşebilir.

TEDAVİ – AMELİYAT :
Hasta testisin ameliyatla alınması gereklidir. Bu erkekliğin kaybedileceği anlamına gelmez. Çünkü geride kalan sağlıklı testis vücudun normal cinsel ve hormon üretme işlevlerini yerine getirebilir. İki testis de kaybedilirse, kısırlık meydene çıkar. Ancak 3 haftada bir enjeksiyonla erkeklik hormonu verilerek gerekli olan normal cinsel işlev sağlanabilir.

DİĞER TEDAVİLER :
Kanserin vücudun diğer kısımlarına yayılmasını önlemek veya yayılmışsa ona karşı mücadele edebilmek için radyoterapi veya kemoterapi kullanılır.

www.lgbti.org